Mısır hakkında genel bilgiler
Mısır hakkında genel bilgiler
1. GİRİŞ
Günümüzde Küreselleşmenin büyük bir hızla geliştiğini, gerek ticari
gerekse askeri işbirliklerinin arttığını görmekteyiz. Bunun en büyük ispatı da
Avrupa Birliği'nin kurulması, G-7, EFTA, NAFTA gibi değişik ekonomik birliklerin
kurulmasıdır. Bunların yanında son günlerde sık sık duyduğumuz fakat henüz
ülkemizde göremediğimiz şirket birleşmeleri de bu küreselleşmenin boyutlarını
gözler önüne sermektedir. Ülkemizde de bu tür şirket birleşmelerine Sabancı
Holding ve Koç Holding gibi iki büyük Holdingin de ılımlı yaklaştığı son
günlerde kamuoyunda izlenmektedir. Hatta son günlerde internette arama şirketi olan
Altavista ile bir Türk kuruluşu olan My net'in birleşmesi de ülkemizde bu alanda
gelişmelerin başladığını göstermektedir.
Bütün bu nedenlerden dolayı artık sınırlar kalkıyor, ihracat ithalat
kolaylaşıyor ve bir ülkeye gitmek için bu küreselleşmenin bir sonucu olarak çok
uzun pasaport işlemlerine falan gerek kalmadan kolayca ülkeler arasında dolaşım ve
ticari faaliyetleri yapabilme imkanı sağlanıyor. Bu Küreselleşmenin bir sonucu olarak
Gümrükler kalkıyor ve bir malı istediğin ülkede satma imkanı ortaya çıkıyor.
İşte bütün bunların sonucu olarak Dünyadaki bu gelişmelere ayak uydurabilmek için
bütün ülkelerin ekonomik durumu, ekonomik yapısı, gelir düzeyi, refah düzeyi gibi
vs. bilgiler çok gerekli hale geliyor.
Bu Küreselleşme sürecinde büyük bir ekonomik potansiyele sahip Batı Blokunun
karşısında patlamaya hazır bir bomba diye nitelendirebileceğimiz bir Doğu Bloku var.
Bu gün zaten Batı Ülkelerinin ekonomik gücünü ve durumunu herkes biliyor. Fakat
patlamaya hazır bir bomba konumunda olan Doğu / Arap ülkeleri var. Bunların içinde de
Ekonomik ve Gelişme açısından büyük bir atılımda olan Mısır Arap Cumhuriyeti
var. Tarih kitaplarından da Mısır'ın tarihinin ne kadar çok yer aldığı hepimizce
bilinmektedir.
Ben bu projemde Tarihte önemli bir yer tutan Mısır'ın tarihini, coğrafik ve
demografik yapısına kısaca değindikten sonra, asıl bizim için önemli olan ekonomik
yapısına, bazı sektörlerinin durumuna, sermaye piyasasının yapısına, dış
ticaretine ve de Türkiye ile olan Ticari ilişkilerine değinip bunlar hakkında geniş
bilgiler vererek Mısır Arap Cumhuriyeti'nin bu Küreselleşme sürecinde hangi ekonomik
seviyede olduğu hakkında sizleri bilgilendirmeye çalışacağım.
2. MISIR HAKKINDA GENEL BİLGİLER
Mısır Arap Cumhuriyeti, Afrika kıtasının kuzey doğu köşesinde yer alan,
kuzeyden güneye 1.024 km, doğudan batıya 1.240 km genişliğinde bir ülkedir. Kuzeyi
Akdeniz, doğusu Kızıldeniz ile çevrilidir. Mısır�ın siyasal sınırlarını
güneyde Sudan, batıda Libya, kuzey-doğuda ise İsrail ile olan kısa sınırı
oluşturmaktadır. Mısır�ın siyasal sınırları, bölgede hiçbir doğal sınır
olmadığından, belirlenen iki nokta arasında düz bir çizgi olarak çizilmiştir.
2.1. Coğrafya ve İklim
Mısır, 997.739 km2�lik yüzölçümü ile Orta Doğunun en geniş
toprağa sahip ülkesidir. Ülke, coğrafik olarak beş ana bölgeye ayrılır. Bunlar;
Nil Deltası, Nil Vadisi, Batı Çölü, Doğu Çölü ve Sina Yarımadasıdır.
Topraklarının %96�sı çöllerden oluşan Mısır için Nil Deltası ve Nil Vadisi her
şey demektir. Nil Vadisi ülkenin en önemli tarım merkezidir. Düz bir yapıya sahip
olan batı çölünde yükseklik 300 m�yi geçmemektedir. Bahariye vahasında zengin
demir cevheri bulunmaktadır.
İklimi ise, çok sıcak ve kurak bir yaz, az yağışlı ve ılık bir kış
olarak tanımlanabilir. Ülkenin çok büyük bir kısmı yılda ortalama 80 mm3
veya daha az yağış almaktadır. Bazı bölgelerde 3-4 yıl yağış görülmez. Yaz
ayları boyunca gündüz sıcaklığı, Akdeniz kıyılarında 35-40 0C, iç ve
güney kısımlarda 38-45 0C, çöllerde ise 45-50 0C olmaktadır.
Geceleri özellikle çöllerde ısı hızlı bir şekilde düşmektedir. Yılın en sıcak
dönemi 30-40 0C ile Mayıs ve Eylül ayları arası, en soğuk dönemi ise
5-18 0C ile Kasım ve Mart ayları arasıdır.
2.2.
Nüfus ve Demografik Yapı
Mısır�ın nüfusu 1996 yılı itibariyle 60 milyon civarındadır. Bu nüfusun
yaklaşık %46.7�si kentlerde yaşamaktadır. Ülkenin yıllık nüfus artış oranı
%2.3 civarındadır. Ülkenin en fazla nüfusa sahip olan şehri başkent Kahire olup,
şehrin nüfusu 7 milyon civarındadır. Mısır�ın sahip olduğu çalışma
yaşındaki aktif nüfus 15.3 milyon civarındadır. Ülke nüfusunun %94�ü
Müslümandır. Nüfusun diğer kesimi ise Hıristiyan ve çok az miktarda Yahudi�den
oluşmaktadır.
2.3. Siyasal Yapısı ve Tarihi
Mısır, M.Ö. 3100 yıllarına kadar uzanan tarihi ile, dünyanın bilinen en eski
uygarlıklarına sahne olmuş bir ülkedir.
1517�de Osmanlı İmparatorluğunun bir parçası olan Mısır, 1914 yılında
İngiliz himayesine girmiş, 1922 yılında ise bağımsız bir devlet olmuştur. Ülke
İngiliz himayesinde iken iktidara gelen Sultan Fuad 1922 yılında Mısır�ın
bağımsızlığını ilan etmiştir. Ancak ülkedeki İngiliz askerleri 1946 yılına
kadar varlığını sürdürmüş ve Süveyş Kanalı�nın kontrolünü ellerinde
tutmuşlardır.
Mısır 1948 yılında yeni kurulan İsrail�e yenildikten sonra Mısır�da
karşılıklar giderek artmış ve 1953 yılında Kral II. Fuad�ın tahttan
indirilmesinden sonra Cumhuriyet ilan edilmiştir. Bu Cumhuriyetin kurulmasından sonra
Mısır�ın siyasi tarihinde önemli bir yere sahip olan ve Mısır�da önemli
gelişmelere imza atan Enver Sedat�ın 1981 yılında bir suikast sonucu
öldürülmesinden sonra, 1982 yılında başkan yardımcısı olan Hüsnü Mübarek
Başkanlığa getirilmiştir. Hüsnü Mübarek Arap ülkeleriyle olan ilişkilerini
büyük ölçüde düzeltmiştir ve Orta Doğu barışının kurulmasında önemli rol
oynamıştır.
Mısır 1990 yılında Irak�ın Kuveyt�i işgali ile ortaya çıkan Körfez
Krizi sırasında da etkin rol oynamıştır. Bu işgalden hemen sonra bütün Arap
Ülkelerini toplamış ve Irak�a derhal Kuveyt�ten çekilmesi için çağrıda bulunan
bir karar yayınlamıştır. Hüsnü Mübarek�in Mısır�ın gelişmesine olan bu
katkılarından dolayı 1993 yılında üçüncü defa altı yıl için devlet başkanı
olarak seçilmiştir.
Mısır Arap Cumhuriyeti�nde halen yürürlükte bulunan Anayasa 1971 tarihinde
halk oylaması ile kabul edilmiştir. Anayasa; yasama, yürütme ve yargı erklerinin
ayrılığı ilkesine dayanan bir Başkanlık sistemini ve çok partili bir demokratik
sistemi öngörmektedir. Mısır Devlet Başkanı, genel halk oylaması ile 6 yıllık bir
süre için seçilir. Yürütme gücü büyük ölçüde Devlet Başkanının elindedir.
Toplam 33 Bakandan oluşur ve idari olarak ülke 26 vilayete bölünmüştür. Yargı
sistemi; Fransız yargı sistemine dayanmakta ve mahkemeler normal mahkemeler ve idari
mahkemeler olmak üzere ikiye ayrılır. Ayrıca çıkarılan kanunların Anayasaya
uygunluğunu denetleyen Anayasa Mahkemesi vardır.
3. MISIR�IN EKONOMİK YAPISI
3.1. Genel Ekonomik
Durumu ve Göstergeleri
Yüzölçümü
|
: |
1 002 000 km² |
Din |
: |
İslam ve Hıristiyan |
Dil |
: |
Arapça |
Nüfus bilgileri (1997) |
: |
Toplam nüfus: 59 758 000
Yıllık nüfus artış oranı: %1 94
Çalışan nüfus: 15 825 000
Nüfusun %42 kadarı Kahire ve İskenderiye şehirlerinde toplanmıştır. |
Başkent |
: |
Kahire |
Başlıca Şehirleri |
: |
Kahire, İskenderiye, Port Sait,
El-Mansura, El-Mahalla, Zagazig, Beni Suef, Asyut, Sohag, Qena, Luxor, Esna, Etfu, Aswan |
Kişi başına gelir |
: |
790 ABD Doları |
Komşuları |
: |
Mısır Arap Cumhuriyeti, Afrika
kıtasının kuzey doğusunda yer almaktadır. Deniz sınırları itibariyle kuzeyde
Akdeniz, doğuda Kızıldeniz ile çevrilidir. Kara sınırlarını ise güneyde Sudan,
batıda Libya, kuzey-doğuda İsrail ile olan sınırları teşkil etmektedir. |
Ekonomik Göstergeler
|
1994 |
1995 |
1996 |
1997 |
1998a |
Piyasa Fiyatlarında GSYİH (milyar
EL) |
175,0 |
205,0 |
228,3 |
256,3 |
280.2c |
GSYİH Büyüme (%)b |
3,8 |
4,6 |
5.1 |
5,9 |
5.7 |
Tüketici Fiyatları Enflasyonu
(ort, %) |
8,2 |
15,7 |
7,2 |
4,6 |
3.8 |
Nüfus (milyon) |
57.85 |
59,23 |
60.60 |
62,01 |
63.30 |
İhracat fob (milyar $) |
4,04 |
4,67 |
4,78 |
5,53 |
5.37 |
İthalat fob (milyar $) |
10,00 |
12,27 |
13,17 |
14.16 |
16,19 |
Cari-hesap dengesi (milyar$) |
0,03 |
-0,25 |
-0,19 |
-0,71 |
-3.40 |
Toplam dış borç (milyar $) |
32.4 |
33,4 |
31.4 |
28.9a |
30.1 |
Döviz kuru (ort; EL: $) |
3,39 |
3,39 |
3,39 |
3,39 |
3,39c |
2 Mart 1998 1 ABD doları: 3,395 Mısır
Lirası
Kaynak: igeme web sitesi
a: EIU tahmini. b: 30
Haziran Yıl Sonu. c: Güncel.
1- ANLAŞMA VE
PROTOKOLLER
|
İMZA
TARİHİ |
Ekonomik ve Teknik İşbirliği Anlaşması
|
18.07.1994 |
Denizcilik
Anlaşması |
14.02.1988 |
Türk-Mısır
Ortak Komisyonu Kurulmasına Dair Anlaşma |
14.12.1988 |
Hava
Taşımacılığı Anlaşması |
12.01.1993 |
Kara
Ulaştırması Anlaşması |
07.11.1994 |
Çifte
Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması |
26.12.1993 |
Ortak Yüksek
Komisyon Kurulmasına İlişkin Anlaşma |
18.07.1994 |
Ticaret
Anlaşması |
04.10.1996 |
Yatırımların
Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması |
04.10.1996 |
Mahkeme
Kararlarının Tanınması ve Tenfizi Hakkında Sözleşme |
04.10 1996 |
KEK VI. Dönem
Protokolu |
04.10.1996 |
2- TİCARİ
İLİŞKİLER
a) Türkiye-Mısır
Dış Ticaret Değerleri (1.000 $)
Yıllar
|
İhracatımız
|
İthalatımız |
Dış Ticaret Dengesi |
Hacmi |
1991 |
169.528 |
48.408 |
120.12 |
216.936 |
1992 |
173.572 |
58.844 |
114.728 |
232.416 |
1993 |
191.264 |
105.067 |
86.197 |
296.331 |
1994 |
194.520 |
124.210 |
70.310 |
318.730 |
1995 |
246.114 |
210.648 |
35.466 |
456.762 |
1995 (*) |
152.592 |
158.470 |
5.878 |
311.062 |
1996 (*) |
243.653 |
210.739 |
32.914 |
454.392 |
(*) Ocak- Eylül Dönemi |
b) Maddeler
İtibariyle Dış Ticaret (İlk 10 Madde)
İHRACAT (1.000 $) |
1995 |
1) Binek otomobilleri |
42,476 |
2) Baklagil kuru sebzeler |
27,297 |
3) Sentetik lif ipliği |
|
|
|
Yorum Gönder
Yazılan Yorumları Oku
Arkadaşına Gönder
Arkadaşına Gönder
|
|
|
|
|